Javni prostor predstavlja najvidljivije mesto gde se može proniknuti u srž jednog društvenog sistema, ali mesto gde se vrlo jasno može uticati na promenu društvenih odnosa.  Sa druge strane, prisustvo umetnosti na ulici upoznaje stanovništvo sa sopstvenim identitetom, gradi kritičko mišljenje i povećava stepen javne svesti. Ukoliko umetničko delovanje uključuje sve kontekstualne slojeve koji su se vremenom taložili u datom javnom prostoru, otvarajući ih novim čitanjima i novim iskustvima, na taj način prostorno I kontekstualno specifična javna umetnost biva usmerena ka zajednici u vidu intervenisanja u opštoj javnoj sferi.

“Nestanak” i sve prisutnije smanjivanje javnog prostora predstavlja konstataciju koja se često vezuje za savremeni grad. Razvoj grada vođen tržištem interesima čini veliku pretnju za javne prostore, a samim tim i za alternativne kulturne aktivnosti. Nestajanje javnog prostora, pojava kvazi javnih prostora sa ograničenim pristupom događa se uporedo sa agresijom komercijalne kulture i pojavom kulturnog spektakla. Grad se menja u sve češćem i prisutnijem kontinuitetu trgovine, informacija i komerzijalizacije, u najvećoj meri na račun njegovih građana.

 

Javni prostor

U idealnom smislu, javni prostor bi bio onaj u koji svako ima pravo pristupa bez isključivanja po osnovu ekonomskih i socijalnih kriterijuma, i da ga koristi slobodno za bilo kakvu aktivnost koja ne ulazi u sukob sa pravima drugih grupa i indiviua koje ga isto tako koriste. Širi smisao javnog prostora uključuje i prostore kao što su kafane, javni prevoz ili pak bioskop, koje svako može da koristi ukoliko plati, i pridržava se određenih pravila koje su u tom prostoru propisana.

Javna umetnost

Javna umetnost ima ulogu da vizuelno markira mesto, memoriše događaje iz kolektivnog iskustva i stvori određenu sliku zajednice. Kao što možemo videti kod Philips-a ona, takođe može biti deo strategije urbanog planiranja i urbanog dizajna.

Umetnost u javnom prostoru

Ovaj nezavisni sistem kulture, koji ima svoj poseban jezik, svoje znakove i akcije-reakcije na privredne, političke, socijalne ali i arhitektonsko-urbanističke situacije, pojavljuje se u svakodnevnom životnom prostoru ljudi. Protivno obrascu poznatom iz prošlosti, da se produkuju na spomenici, biste ili skulpture razmeštaju u javnom prostoru, umetnice i umetnici danas se suočavaju s širokim spektrom tema koje adresiraju u velikom broju novih tematskih polja.

Pravo na grad

“Pravo na grad”, smatra antropolog David Harvey, “je mnogo više nego individualna sloboda da koristimo urbane resurse, to je pravo da promenimo sebe tako što menjamo grad prema svojim željama. Štoviše, ono je više kolektivno nego pojedinačno pravo, jer promjena grada zavisi od ostvarivanja kolektivne moći u procesu urbanizacije. Tvrdim da je sloboda da stvaramo i preinačujemo sebe i svoje gradove jedno od najdragocenijih ljudskih prava, ali i ono koje je najviše zanemareno” (The Right to the City, 2008).